
της Μαράτας Δ., θυγατρός της Composition Doll
To Όνομα Ντράκουλ
«Drac» στη Ρουμανία σημαίνει «δράκος», αλλά «Dracul» σημαίνει «ο διάολος». H λέξη «Dracul» είναι Ρουμανολατινική και σημαίνει γιος του Δράκου και κατά άλλη εκδοχή «Ο υιός του Διαβόλου». Ο πατέρας του Vlad III ονομαζόταν Vlad Dracul και άνηκε στο «τάγμα των Δράκων» (Order of the dragon). Έτσι και ο υιός του πήρε ακριβώς το ίδιο όνομα.
Η είσοδος αυτή στο τάγμα έδωσε και το όνομα Dracula: Οι μπογιάροι της Ρουμανίας που ήξεραν τον Vlad και την είσοδό του στο Τάγμα, τον έλεγαν με το όνομα Dracul που στα ρουμανικά σημαίνει δράκος. Dracula στα ρουμάνικα σημαίνει "Ο ιός του Dracul" (το "a" δηλώνει κτητική).
Επίσης Ρουμανολατινική είναι και η προσωνυμία Τσέπες (Tepes) που σημαίνει Ανασκολοπιστής (Impaler) δηλ. αυτός που θανατώνει με παλούκωμα. Η λέξη βοεβόδας είναι Σλαβική και σημαίνει στρατιωτικός ηγέτης-πολέμαρχος.
Για το θέμα αυτό, ενδιαφέρουσες είναι οι απόψεις του ιστορικού Νικολάε Στοϊτσέσκου, ο οποίος αναφέρει ότι πιθανώς το όνομα Ντράκουλ (Βλαντ Ντράκουλ) το έλαβε από το παράσημο του Δραγόνος (πάνω στο οποίο απεικονιζόταν ένας δράκος). Ορισμένοι Οθωμανοί χρονικογράφοι ονομάζουν τον Τσέπες Draculoglu (γιος του Δράκουλα). Πολλοί Ρουμάνοι και Ούγγροι ιστορικοί υιοθέτησαν αυτή την άποψη και υποστήριξαν ότι στα σλαβονικά η λέξη Δράκουλας σημαίνει "ο γιος του Ντράκουλ". Όμως σε πολλά ντοκουμέντα ο πατέρας του φέρει την ίδια ονομασία, δηλ. Draculea (ο Τσέπες υπέγραφε πότε ως Drakulea και πότε ως Dragulia). Δεδομένου ότι ο πατέρας του Τσέπες λεγόταν και Dracul, ο Στοϊτσέσκου συμπεραίνει ότι τα ονόματα Draculea και Dracul έχουν την ίδια σημασία (στα σλαβονικά Draku σημαίνει δράκος). Στο όνομα Drakulea λοιπόν, που ο Βλαντ Τσέπες κληρονόμησε από τον πατέρα του, δόθηκε η σημασία του διαβόλου από δυτικές πηγές οι οποίες δεν γνώριζαν ρουμανικά και απέδωσαν λανθασμένα τη λέξη Dracul. Γεγονός είναι ότι οι Ρουμάνοι δεν τον αποκάλεσαν ποτέ Δράκουλα, αλλά πάντα Τσέπες προσωνύμιο που χρησιμοποίησαν και οι Οθωμανοί χρονικογράφοι (Kazikli= Ανασκολοπιστής).

Στα τέλη του 19ου αιώνα ενέπνευσε τον Ιρλανδό συγγραφέα Bram Stoker να γράψει το αριστουργηματικό μυθιστόρημα τρόμου " Δράκουλας ο βρυκόλακας των Καρπαθίων" (Dracula: the vampire of Carpatheans). Η πρώτη έκδοση του βιβλίου " Δράκουλας " που κυκλοφόρησε σε δύο τόμους στην Βρετανία τον Ιούνιο 1897 έγινε αμέσως best-seller . Ο Stoker έγραψε ίσως το διασημότερο μυθιστόρημα φρίκης και γνώρισε παγκόσμια επιτυχία…μεταφράσθηκε σε 100 γλώσσες πουλώντας μέχρι σήμερα εκατομμύρια αντίτυπα και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο σε περισσότερες από 30 εκδοχές με ήρωα τον Κόμη Δράκουλα. Αν και υπήρξαν και άλλα μυθιστορήματα για βαμπίρ το βιβλίο του Stoker είχε την ισχυρότερη απήχηση στην λαϊκή φαντασία. Όλοι γνωρίζουν τον μύθο που έπλασε ο Ιρλανδός συγγραφέας Bram Stoker, χωρίς όμως να ξέρει κανείς γιατί το ον αυτό συνδέθηκε με το πραγματικό πρόσωπο που έζησε τον 15ο αιώνα μ.Χ., Vlad III Dracul. Πολλοί είπαν ότι όταν συνέλαβε την ιδέα για το μυθιστόρημα, του μίλησε κάποιος στενός του φίλος για τον Vlad III, και αυτός εμπνεύστηκε από τα κατορθώματα του.
Όσο Φοβερός κι αν φαίνεται ο Vlad III Dracul από τις πράξεις του, ο Stoker έδωσε ένα χειρότερο πρόσωπο προς το κόσμο, δημιουργώντας ένα μίσος προς τον εαυτό του από τους Ρουμάνους, επειδή έθιξε τον εθνικό τους ήρωα και σωτήρα.
Πλάσμα αλλόκοτο που βγαίνει τις νύχτες αναζητώντας αίμα. Με το πρώτο χάραγμα της αυγής πρέπει να επιστρέψει στον τάφο του, στο φέρετρο και στην ασφάλεια που του δίνει το χώμα από τους τάφους των προγόνων του. Τα θύματά του γίνονται κι αυτά απεχθή ανίερα όντα. Βαμπίρ, που θα ψάχνουν αιώνια στο σκοτάδι για τα δικά τους θύματα, σε ένα ατέλειωτο κύκλο αίματος. Είναι ο άρχοντας της νύχτας. Ο δίχως σκιά, απόκοσμος, Κόμης Δράκουλας.

Το πώς ο Κόμης Δράκουλας έγινε βαμπίρ, είναι λογοτεχνικά ασαφές. Ο Van Helsing αναφέρει ότι ο Κόμης πριν γίνει βαμπίρ ήταν νεκρομάντης ενώ η οικογένειά του είχε μακροχρόνια ενασχόληση με τον διάβολο. Τον αποκαλεί "ο Βασιλιάς-βαμπίρ", αν και πιθανότατα δεν είναι ο πρώτος από τους ανθρώπους που έγιναν βαμπίρ. Οι δυνάμεις του περιλαμβάνουν ένα ευρύ φάσμα δυνάμεων, μερικές από τις οποίες είναι πέρα από τις μυθιστορηματικές περιγραφές. Μπορεί να δίνει εντολές σε οποιοδήποτε ζώο, να ελέγχει τα φυσικά φαινόμενα, να μεταμορφώνεται σε ομίχλη, σε σκόνη, σε νυχτερίδα ή λύκο, να έχει υπεράνθρωπη δύναμη και να εξουσιάζει τους ανθρώπους με το βλέμμα κάνοντας κυρίως γυναίκες, κατά προτίμηση παρθένες, να προσφέρουν ηδονικά τον λαιμό τους. Έχει όμως και σοβαρούς περιορισμούς στην δράση του. Είναι σχετικά αδύναμος μεταξύ της ανατολής και του ηλιοβασιλέματος και δεν μπορεί να μπει σε ένα σπίτι εκτός κι αν προσκληθεί. Μπορεί να παρακάμψει όμως αυτή την αδυναμία, αφού με τη δύναμη του βλέμματός του υπερνικά τις αντιστάσεις.
Επίσης, ένα αξεπέραστο εμπόδιο για τον Κόμη είναι η θέα του σταυρού, η μυρωδιά του σκόρδου και η όστια. Μπορεί να διασχίσει τρεχούμενο νερό μόνο όταν είναι ρηχό και δεν μπορεί να κοιμηθεί σε χώμα αν δεν είναι το ίδιο με το "ιερό χώμα των θαμμένων προγόνων του". Γι αυτό τον λόγο, αναγκάζεται στις μετακινήσεις του να μεταφέρει μαζί του, πάντα με την βοήθεια κάπου υπηρέτη ή σκλάβου, χώμα από αυτούς τους τάφους.

Στην έναρξη του μυθιστορήματος, είναι ηλικιωμένος. Με την πάροδο του χρόνου και με το αίμα απ' τα θύματά του γίνεται όλο και πιο νεώτερος και πιο ισχυρότερος.Έτσι, μεταμορφώνεται σε έναν ζωντανό-νεκρό ευγενή από την Τρανσυλβανία, που προγραμματίζει την είσοδό του στο Λονδίνο, αναζητώντας μέσα σε ένα πληθυσμό εκατομμυρίων μια ανεξάντλητη πηγή θηραμάτων.
Αν και η πίστη στα βαμπίρ ήταν διαδεδομένη τόσο στην Ασία όσο και στην Ευρώπη, ο μύθος αρχικά ξεκίνησε σαν σλαβικός και ουγγρικός μύθος που αποτέλεσε τον πλέον τρομερό εχθρό του καλού και της Θεϊκής τάξης πραγμάτων. Με το χλωμό δέρμα, το οστέινο πρόσωπο, τους λευκούς μυτερούς κυνόδοντες και το επίμονο έως υπνωτιστικό βλέμμα, το βαμπίρ ζητά επίμονα τον λαιμό του θύματος. Ιστορίες με βαμπίρ υπάρχουν σε όλους σχεδόν τους πολιτισμούς: Στην Κίνα και στην Ινδία, πλάσματα όμοια με βαμπίρ, έχουν στοιχειώσει τους εφιάλτες και τη λαογραφία των εκεί λαών. Ο Stoker απλά ερεύνησε τους ανατολικό-ευρωπαϊκούς μύθους, οι οποίοι του πρόσφεραν ποικίλες ιστορίες για αυτά τα υπερφυσικά τέρατα. Ιδιαίτερα στην ανατολικό-ευρωπαϊκή παράδοση, δεν υπάρχει μόνο ένα είδος βαμπίρ αλλά πολλά, και "το βαμπίρ" δεν είναι μια τόσο ευδιάκριτη κατηγορία οντότητας σαν το " δαίμονα" ή ακόμα και τη " μάγισσα". Ο Stoker επέλεξε μεταξύ αυτών των διαφορετικών μύθων των ανατολικό-ευρωπαϊκών δαιμόνων, εκείνη που του πρόσφερε την καταλληλότερη συνταγή ώστε να τις συγχωνεύσει και να αποδώσει το βαμπίρ του μυθιστορήματός του.

Ο Stoker ήταν βαθιά προσηλωμένος στην πίστη για σεξουαλική ηθική και προσπάθησε να το μεταφέρει στο βιβλίο του, παρόλο που το μυθιστόρημά του θεωρείται από πολλούς κριτικούς ότι περιέχει αναφορές και υπαινιγμούς έντονου σεξουαλικού περιεχόμενου. Ο Stoker θεωρούσε και είχε δηλώσει πολλές φορές ότι τα μυθιστορήματα πρέπει να μην περιέχουν σεξουαλικά υπονοούμενα και αναφορές καθώς πίστευε ότι η φαντασία των αναγνωστών θα μετέτρεπε και το πιο απλό υπονοούμενο ή νύξη...σε ακολασία. Έτσι, ο Δράκουλας του Stoker έχει μεν πολλές σκηνές που φαίνονται σαν προτροπή για όργια και σεξουαλικές ακολασίες λόγω της αισθησιακής περιγραφής, όμως, αυτή η σεξουαλικότητα μετουσιώνεται με την εξέλιξη της πλοκής σε βικτοριανή και χριστιανική αίσθηση της ηθικής.
Η σεξουαλική ενέργεια, κατά την άποψη του Stoker, μπορεί να ωθήσει με μεγάλη ευκολία περισσότερο προς το κακό παρά προς το καλό. Έτσι με το γράψιμό του, ο Stoker, συγχώνεψε σιωπηλά και υποχθόνια την αμαρτία και την σεξουαλικότητα με ηθικολογικό τρόπο. Τα θέματα της χριστιανικής ηθικής εκφράστηκαν μεν με αισθησιακό τρόπο, αλλά στο τέλος με νίκη και θρίαμβο της αγνότητας, ακόμα και στην πρώτη, σεξουαλικά φορτισμένη σκηνή των τριών θηλυκών βαμπίρ που προσπαθούν με προκλητικό τρόπο να παρασύρουν τον Jonathan Harker.
Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου καταλαβαίνουμε ότι ένας νεαρός δικηγόρος ταξιδεύει στην Τρανσυλβανία, προσκεκλημένος του Κόμη Δράκουλα προκειμένου να τακτοποιήσει την αγορά ενός κτήματος στο Κάρφαξ της Αγγλίας για λογαριασμό του Κόμη. Έτσι, αν και υποτίθεται ότι επρόκειτο μόνο για ένα μυθιστόρημα φρίκης, ο Bram Stoker, έγραψε στην ουσία ένα μυθιστόρημα αντιπροσωπευτικό της ηρωικής πάλης μεταξύ του καλού της αγνότητας και την ηθικής, ενάντια των δυνάμεων του κακού που προσπαθεί να τις υπονομεύσει.
Ο Δράκουλας εμπνέει τον απόλυτο φόβο όχι μόνο επειδή είναι συνδυασμός ζωής και θανάτου, αλλά, για ένα βαθύτερο λόγο. Είναι η πάλη σε μια βικτοριανή εποχή μεταξύ δυο διαφορετικών πολιτισμών. Της απολίτιστης και αιμοσταγούς ανατολής και της πολιτισμένης και ηθικής δύσης. Του ηδονισμού, που είναι το πρόσχημα του βαμπίρ ώστε να παρασύρει στον θάνατο και την προσβολή της ζωής με το τέρας που θα ζωντανεύει μόνο το βράδυ, και της ηθικής ακεραιότητας και αγνότητας, αφού το κακό επιθυμεί να ζήσει μέσα από τη καταστροφή των ηθικών χριστιανικών δομών, αλλά και να καταστραφεί από την αγνότητα του σταυρού και του αγιασμού.

Είναι οι έξι εκπρόσωποι του καλού που αναλαμβάνουν να εξοντώσουν τον Κόμη Δράκουλα. Ο Patrick Brantlinger μάλιστα υποστήριξε ότι ο “Δράκουλας” μπορεί να διαβαστεί και σαν μυθιστόρημα όπου η αυστηρή βρετανική κοινωνία κινδυνεύει να καταστραφεί, από ένα ανατολίτικο απόκοσμο κίνδυνο, να σωριαστεί σε σωρό ερειπίων, σε μια εποχή που και η αυτοκρατορία των αποικιών είχε αρχίσει να υφίσταται τους πρώτους τριγμούς της.
Στην περιγραφή του ταξιδιού στην Τρανσυλβανία του Harker, ο Stoker προαναγγέλλει τη φυλετική σύγκρουση που πρόκειται να ακολουθήσει. Μέσα από το χειρόγραφο ημερολόγιο του Harker αντιπαραβάλλεται η ασυγκράτητη δεισιδαιμονία της ανατολής με την επιστημονική μέθοδο της δύσης: "Κάθε γνωστή δεισιδαιμονία στον κόσμο έχει συμπυκνωθεί στα Καρπάθια", γράφει ο ίδιος ο Stoker.

Από εκεί κι έπειτα ακολουθεί ο απόλυτος τρόμος.
Παρ’ όλα αυτά οι ερευνητές αποδίδουν στην πορφυρία (μια γενετική ασθένεια του αίματος) τις φυσικές παραμορφώσεις, την ευαισθησία στο φως και τη δεδηλωμένη απέχθεια προς το σκόρδο και τους σταυρούς που εκδηλώνουν οι "βρικόλακες". Θα μπορούσαμε λοιπόν να πούμε ότι ο γνωστός και σεσημασμένος Δράκουλας, έπασχε από μια κληρονομική αρρώστια... Ο καθηγητής David Dolphin, ένας αναγνωρισμένος βιοχημικός του πανεπιστημίου του Βανκούβερ του Καναδά, μελετώντας τα συμπτώματα που παρουσιάζει ο Δράκουλας στο βιβλίο του Στόκερ, έφτασε στο συμπέρασμα ότι ο μύθος του βαμπιρισμού δεν είναι και τόσο μύθος, μιας και τα συμπτώματα της πορφυρίας (κόκκινα ούρα, νευρικές κρίσεις, κ.α.) ανταποκρίνονται σε μεγάλο βαθμό στους θρύλους των βρικολάκων που όλοι γνωρίζουμε, αλλά και σε άλλους σχετικούς θρύλους της Ασίας που μας είναι σχετικά άγνωστοι. Όλες οι εκδηλώσεις αυτής της ασθένειας "κολλάνε" πλήρως στο πρότυπο που έθεσε ο ερευνητής. Έτσι, με μιας, δικαιολογείται γιατί οι βρικόλακες δεν βγαίνουν έξω αν δεν είναι νύχτα, γιατί πίνουν αίμα και γιατί αποφεύγουν - σαν το διάολο το λιβάνι - να φάνε σκόρδο.Η πορφυρία, μια πολύ σπάνια ασθένεια, περιγράφεται κυρίως ως μια έλλειψη ερυθρών αιμοσφαιρίων από το αίμα, επιφέροντας μια υπερευαισθησία, βλέπε υπεραλλεργία, στο φως του ήλιου.

Επιπλέον, οι γάμοι ανάμεσα σε ανθρώπους με το ίδιο αίμα συγγένειας να κυλά μέσα τους, πολύ συχνοί πριν από κάποιους αιώνες, διευκόλυναν την εγκατάσταση της ασθένειας σε κάποιες συγκεκριμένες "γαλαζοαίματες" περιοχές, όπως ήταν και η Τρανσυλβανία, πατρίδα του Δράκουλα. Είναι γνωστό ότι οι βασιλείς της Αγγλίας Άννα, Γεώργιος ο 3ος, Γεώργιος ο 4ος, αλλά και ο βασιλιάς της Πρωσίας Φρειδερίκος ο 2ος είχαν χτυπηθεί από την πορφυρία.
Απ' ότι φαίνεται, εκείνο που κατά τη διάρκεια αιώνων απομάκρυνε την προσοχή των γιατρών από τους "βρικόλακες" ήταν οι λαϊκές "διαγνώσεις". Οι διαγνώσεις των ανθρώπων του λαού, των απλών ανθρώπων που τρομοκρατούνταν με το ασυνήθιστο θέαμα που εξέπεμπε η κατάσταση των άτυχων ασθενών. Προσπαθήστε να φανταστείτε πώς έβλεπαν τότε έναν τύπο που έβγαινε από το σπίτι του μόνο τη νύχτα, που είχε όψη θηρίου και τρίχες παντού. Έναν άνθρωπο που ίσως να μην ήταν άλλος από εκείνο που όλοι έβλεπαν σαν την πηγή όλων των κακών που θα τους έβρισκαν...
Η Κινηματογραφική πορεία του Κόμη Δράκουλα
Είκοσι πέντε χρόνια μετά την έκδοση του βιβλίου του Bram Stoker ο Γερμανός Friedrich Wilhelm Plumpe με το ψευδώνυμο Friedrich Murnau, συνέθεσε μια κινηματογραφική όπερα με ήρωα τον Τρανσυλβανό ευγενή με τίτλο "Nosferatu". Ήταν μια επιφανειακή παραλλαγή του βιβλίου του Stoker καθώς ο Murnau δεν είχε εξασφαλίσει τα πνευματικά δικαιώματα του βιβλίου. Η όπερα όμως υπήρξε μνημειακή.




Όμως όλα απελευθερώθηκαν με την χολιγουντιανή εκδοχή του Κόμη Δράκουλα, δοσμένη από τα στούντιο της Hammer Films στα τέλη της δεκαετίας του '50 και τον ιδανικότερο Δράκουλα, στο καθ' όλα επιτυχημένο Christopher Lee, που θα τον ενσαρκώσει οχτώ φορές! Ο Lee θα μετουσιώσει τον μέχρι τότε αιμοδιψή αλλά ηδονικά "ακίνδυνο" και αποκρουστικό Κόμη, σε σαγηνευτικό ευγενή με δαιμονική φύση, δίνοντας έμφαση, στην έτσι κι αλλιώς υποβόσκουσα σεξουαλικότητα της αρχικής ιδέας του Stoker.



Πηγές
1. Elizabeth Kostova: The Historian
2. www.darkworld,gr
3. http://www.geocities.com/artofwise/Home.html
4. Περιοδικό Focus
5. World Wide Web
No comments:
Post a Comment